วช. ผนึกกำลัง สทนช. และ สอศ. ลงนาม MOU “พลิกอนาคตประเทศไทย: ฝ่าวิกฤต PM2.5 ภาคเหนือ สู่ความมั่นคงน้ำทั่วไทย” ในงาน Thailand Research Expo 2026

วันที่ 25 มิถุนายน 2569 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ร่วมกับ สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) และสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) จัดพิธีลงนาม “บันทึกความเข้าใจ (MOU) ว่าด้วยความร่วมมือด้านการจัดทำแผนบริหารจัดการน้ำ และ การขับเคลื่อนเชิงพื้นที่แบบบูรณาการ” พร้อมด้วยการเสวนาเรื่อง “พลิกอนาคตประเทศไทย: ฝ่าวิกฤต PM2.5 ภาคเหนือ สู่ความมั่นคงน้ำทั่วไทย” ภายใต้แผนงานเป้าหมายสำคัญตามยุทธศาสตร์ ววน. ภายในงานมหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2569 (Thailand Research Expo 2026) ครั้งที่ 21 ภายใต้แนวคิด “Research Synergy พลังวิจัย สร้างสรรค์เศรษฐกิจและสังคมไทยยั่งยืน” ณ World Ballroom ชั้น 23 โรงแรมเซ็นทาราแกรนด์และบางกอกคอนเวนชันเซ็นเตอร์ เซ็นทรัลเวิลด์ กรุงเทพฯ

ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวว่า การลงนามบันทึกความเข้าใจครั้งนี้นับเป็นก้าวสำคัญของความร่วมมือระหว่าง สทนช. วช. และ สอศ. ในการขับเคลื่อนการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำของประเทศอย่างบูรณาการ ท่ามกลางความท้าทายจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและความต้องการใช้น้ำที่เพิ่มขึ้น โดย วช. พร้อมสนับสนุนการนำองค์ความรู้ งานวิจัย เทคโนโลยี และนวัตกรรมด้านน้ำไปใช้ประโยชน์เชิงนโยบายและแก้ไขปัญหาในพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม ผ่านการเชื่อมโยงเครือข่ายนักวิจัย สถาบันการศึกษา และหน่วยงานวิชาการทั่วประเทศ ทั้งนี้ เชื่อมั่นว่าการผสานองค์ความรู้จากภาคการวิจัยเข้ากับกลไกนโยบายของ สทนช. และเครือข่ายกำลังคนอาชีวศึกษาของ สอศ. จะช่วยสร้างระบบการทำงานครบวงจร ตั้งแต่การพัฒนาองค์ความรู้ การถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่พื้นที่ ไปจนถึงการขยายผลเพื่อการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน

คุณชยันต์ เมืองสง เลขาธิการสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ กล่าวว่า ความร่วมมือครั้งนี้เป็นก้าวสำคัญของการบูรณาการ “นโยบาย วิชาการ และกำลังคน” เพื่อยกระดับการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำของประเทศอย่างเป็นระบบ โดย สทนช. ทำหน้าที่กำหนดทิศทางและผลักดันการนำข้อมูล งานวิจัย และนวัตกรรมไปใช้ประโยชน์เชิงนโยบาย ขณะที่ วช. สนับสนุนองค์ความรู้ เทคโนโลยี และนวัตกรรมด้านน้ำ ส่วน สอศ. ร่วมพัฒนากำลังคนเชิงปฏิบัติและสนับสนุนภารกิจในระดับพื้นที่ ทั้งนี้ ทุกภาคส่วนจะร่วมกันขับเคลื่อนการนำงานวิจัยสู่การปฏิบัติจริง พัฒนาแผนบริหารจัดการน้ำ ระบบสารสนเทศ และระบบเตือนภัยที่ทันสมัย เพื่อให้การบริหารจัดการน้ำมีประสิทธิภาพ แม่นยำ ทันต่อสถานการณ์ และสร้างความมั่นคงด้านน้ำรวมทั้งสนับสนุนการวิจัยเพื่อแก้ไขปัญหาเชิงพื้นที่และเชิงนโยบายที่เป็นความท้าทายของประเทศ

นางเบญจวรรณ ปกป้อง ผู้อำนวยการสำนักความร่วมมือ สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา

กล่าวว่า ความร่วมมือระหว่าง สทนช. วช. และ สอศ. ในครั้งนี้ ถือเป็นก้าวสำคัญของการบูรณาการนโยบาย องค์ความรู้ และกำลังคน เพื่อยกระดับการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำของประเทศอย่างเป็นรูปธรรม โดย สทนช. จะเป็นกลไกกลางในการกำหนดทิศทางและเชื่อมโยงข้อมูลสู่การตัดสินใจเชิงนโยบาย ขณะที่ วช. สนับสนุนงานวิจัย เทคโนโลยี และนวัตกรรมเพื่อแก้ไขปัญหาด้านน้ำของประเทศ และ สอศ. ร่วมพัฒนากำลังคนเชิงปฏิบัติในระดับพื้นที่ ทั้งนี้ ความร่วมมือดังกล่าวจะมุ่งผลักดันการนำผลงานวิจัยและนวัตกรรมไปใช้จริงในการจัดทำแผนบริหารจัดการน้ำ การพัฒนาระบบสารสนเทศและระบบเตือนภัยที่ทันสมัย ตลอดจนการแก้ไขปัญหาเชิงพื้นที่และเชิงนโยบาย เพื่อเสริมสร้างความมั่นคงด้านทรัพยากรน้ำของประเทศให้มีประสิทธิภาพ ยั่งยืน และพร้อมสนับสนุนการวิจัยเพื่อแก้ไขปัญหาเชิงพื้นที่และเชิงนโยบายที่เป็นความท้าทายของประเทศเพื่อตอบสนองต่อความต้องการของประชาชนได้ดียิ่งขึ้น

การลงนามความร่วมมือในครั้งนี้ระหว่างทั้งสามหน่วยงานจะมุ่งเน้นการแลกเปลี่ยนข้อมูล องค์ความรู้ งานวิจัย และนวัตกรรม ตลอดจนการสนับสนุนการดำเนินงานในพื้นที่เป้าหมาย เพื่อสร้างต้นแบบการบริหารจัดการน้ำแบบบูรณาการที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง อันจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารทรัพยากรน้ำ ลดความเสี่ยงจากปัญหาภัยแล้งและอุทกภัย รวมถึงเสริมสร้างความมั่นคงด้านน้ำของประเทศในระยะยาว

ภายในงานได้รับเกียรติจาก รศ.ดร.สุจริต คูณธนกุลวงศ์ ผู้อำนวยการแผนงานเป้าหมายสำคัญตามยุทธศาสตร์ ววน. “น้ำมั่นคง ไม่ท่วม ไม่แล้ง ใน 10 จังหวัด” กล่าวถึงความเป็นมาและความสำคัญของการขับเคลื่อนงานวิจัยเพื่อสนับสนุนการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำของประเทศ โดยเน้นการบูรณาการองค์ความรู้ เทคโนโลยี และนวัตกรรม เพื่อสร้างความมั่นคงด้านน้ำ รองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและความท้าทายด้านสิ่งแวดล้อมที่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของประชาชน

โอกาสนี้ ได้มีการปาฐกถาพิเศษ เรื่อง “การเปลี่ยนผ่านสู่ความมั่นคงด้านน้ำของประเทศไทย: ความท้าทายเชิงระบบและทางออกเชิงวิจัย” โดย ดร.วิจารย์ สิมาฉายา ประธานคณะกรรมการส่งเสริมแผนงานเป้าหมายสำคัญตามยุทธศาสตร์ ววน. “น้ำมั่นคง ไม่ท่วม ไม่แล้ง ใน 10 จังหวัด” ซึ่งนำเสนอภาพรวมสถานการณ์ทรัพยากรน้ำของประเทศ ความเชื่อมโยงระหว่างการจัดการพื้นที่ต้นน้ำ ปัญหาฝุ่นควัน และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ตลอดจนแนวทางการใช้ข้อมูลวิจัยและนวัตกรรมเพื่อยกระดับประสิทธิภาพการบริหารจัดการน้ำในระดับพื้นที่และระดับประเทศ

นอกจากนี้ ยังมีการปาฐกถาพิเศษ เรื่อง “หยุดฝุ่น: ประเทศไทยพร้อม ‘ลงมือทำ’ หรือยังติดกับดักวาทกรรม” โดย ดร.วีระศักดิ์ โควสุรัตน์ ประธานคณะกรรมการส่งเสริมแผนงานเป้าหมายสำคัญตามยุทธศาสตร์ ววน. "ประเทศไทยปลอดภัยจาก PM2.5 (เป้าหมาย 8 จังหวัดภาคเหนือตอนบน) ที่สะท้อนสถานการณ์และความท้าทายของการแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 พร้อมนำเสนอข้อเสนอเชิงนโยบายและบทบาทของงานวิจัยในการสนับสนุนการตัดสินใจและการดำเนินงานของภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน

สำหรับการเสวนาในหัวข้อ “พลิกอนาคตประเทศไทย: ฝ่าวิกฤต PM2.5 ภาคเหนือสู่ความมั่นคงน้ำทั่วไทย” ได้รับเกียรติจากผู้ทรงคุณวุฒิจากหน่วยงานภาครัฐ สถาบันการศึกษา และภาควิชาการร่วมแลกเปลี่ยนมุมมอง ประกอบด้วย รศ.ดร.สุจริต คูณธนกุลวงศ์ ผู้อำนวยการแผนงานเป้าหมายสำคัญตามยุทธศาสตร์ ววน. “น้ำมั่นคง ไม่ท่วม ไม่แล้ง ใน 10 จังหวัด” คุณประลอง ดำรงค์ไทย ผู้อำนวยการแผนงานเป้าหมายสำคัญ “ประเทศไทยปลอดภัยจาก PM2.5 (เป้าหมาย 8 จังหวัดภาคเหนือตอนบน) ศ. ดร.คมกฤต เล็กสกุล รอง ผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์วิจัยและนวัตกรรม คุณศิวกร บัวป้อง รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ คุณธีระพงษ์ วิมลจิตรานนท์ รองอธิบดีกรมควบคุมมลพิษ คุณฐนโรจน์ วรรัฐประเสริฐ ผู้อำนวยการศูนย์อำนวยการน้ำแห่งชาติ รักษาการในตำแหน่งที่ปรึกษาด้านบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ และ คุณเลอบุญ อุดมทรัพย์ ผู้เชี่ยวชาญด้านวิศวกรรมชลประทาน (ด้านจัดสรรน้ำและบำรุงรักษา) กรมชลประทาน

การจัดกิจกรรมครั้งนี้สะท้อนบทบาทของ วช. ในการขับเคลื่อนงานวิจัยและนวัตกรรมเพื่อสนับสนุนการแก้ไขปัญหาสำคัญของประเทศ โดยมุ่งสร้างความร่วมมือระหว่างภาคส่วนต่าง ๆ ในการนำองค์ความรู้จากงานวิจัยไปใช้ประโยชน์เชิงนโยบายและเชิงปฏิบัติ อันจะนำไปสู่การยกระดับคุณภาพสิ่งแวดล้อม การเสริมสร้างความมั่นคงด้านทรัพยากรน้ำ และการพัฒนาประเทศอย่างสมดุลและยั่งยืนในอนาคต

ทั้งนี้ งานมหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2569 (Thailand Research Expo 2026) จัดขึ้นตั้งแต่วันนี้จนถึง 26 มิถุนายน 2569 ณ โรงแรมเซ็นทาราแกรนด์และบางกอกคอนเวนชันเซ็นเตอร์ เซ็นทรัลเวิลด์ กรุงเทพมหานคร ชั้น 22-23